Ontspullen begint niet bij spullen, maar bij je brein

Iedereen heeft het wel eens: een kast vol spullen die ooit leuk waren, handig leken of misschien ooit gewoon gekocht werden omdat het in de sale was. Maar waarom houden we eraan vast? En hoe komt het dat ontspullen vaak zó lastig voelt?

De spullen zijn niet het probleem

Door mijn achtergrond in psychologie, heeft menselijk gedrag mij altijd gefascineerd. Ik probeer vaak bij mijn klanten te ontrafelen wat er nou onder zit, dat mensen van bepaalde spullen zo lastig afscheid kunnen nemen. Dit is wat ik denk: 

‘We zijn allemaal nog een beetje jager-verzamelaar’

Ons brein wil nog verzamelen. Dat was vroeger superhandig: eten opslaan, spullen bewaren, voorbereid zijn op schaarste. Fast forward naar 2026 en diezelfde software draait nog steeds.

Huis ontspullen begint bij bewust kiezen

We leven in een tijd waarin spullen goedkoop en altijd beschikbaar zijn. Daardoor verzamelen we ongemerkt meer dan onze kasten aankunnen. Prijsvechters en afschuwelijke webshops zoals Temu, Shein en Alibaba (stop hiermee, nu!) spelen hier slim op in. Omdat het goedkoop is, denkt ons brein ‘oh dat kan nog wel eens van pas komen’. Hierdoor stromen onze huizen vol, tot je huis langzaam verandert in een opslagplaats van “misschien ooit handig”.

Herkenbaar? 

Doorbreek de koopverslaving

Webshops zijn niet het enige probleem. Afgelopen jaar zijn er 384 nieuwe Action winkels geopend. Wat het totaal over de 3300 brengt. Ik hoorde laatst op een conferentie dat bedrijven jaarlijks miljarden steken in hun marketingafdelingen om precies uit te zoeken wat ons verslaafd maakt (aan swipen) en wat ons aanzet tot kopen.

Je kunt dus nog zo veel wilskracht hebben, deze battle ga je echt niet winnen. Elke keer dat je iets koopt, krijgt je brein een klein beloningsshotje (dopamine). Yes! Iets nieuws! Dat voelt lekker. Heel lekker zelfs. En dus wil je brein dat nog een keer. En nog een keer.

Ontspullen draait om betekenis en verhalen, niet om spullen

– “Dit was een cadeau.”
– “Hier heb ik veel geld voor betaald.”
– “Dit kan ik vast nog gebruiken.”
– “Dit voelt zonde om weg te doen.”

En ondertussen ligt het daar. In een kast. In een doos. Onder in een lade.
Niet gebruikt, wel aanwezig. En elke keer dat je het ziet, neemt het een klein stukje mentale ruimte in.

Die spullen zijn geen rommel. Die spullen zijn uitgestelde beslissingen, oftewel besluiteloosheid.

En die besluiteloosheid, keuzemoeheid komt volgens mij weer voort uit de overkill aan informatie (zoals social media) die ons brein moet verwerken. Stress en mega veel afleiding van wat je écht belangrijk vindt.

De logica van ontspullen 

1. Rommel = minder leven, meer stress
Rommel maakt je hoofd drukker dan het hoeft te zijn. Als je spullen opruimt en herstructureert, creëer je letterlijk mentale zuurstof in je omgeving en tijd in je dag.

2. Begin klein — niet groot en overweldigend
Het motto van professional organizers is niet ‘alles in één weekend’. Maar kies één lade, één plank, één categorie. Ons brein zit zo in elkaar dat je pas achteraf de beloning krijgt, dus daarom zijn die ‘small wins’ zo belangrijk. Die kleine voltooide taakjes motiveren je en je zult zien dat het steeds sneller gaat omdat het makkelijker wordt..

.3. Ontspullen is geen afwijzing van herinneringen
Je hoeft geen spullen vast te houden om je herinneringen te bewaren. Foto’s, verhalen en rituelen kunnen dat veel beter doen dan stapels spullen die stof vangen in de kast. Ik ben wel fan van de memorybox, enkelvoud:)

4. Systemen > wilskracht
Het echte werk zit ‘m niet in willen opruimen, maar in hoe je het doet. Met mij als professional organizer kun je samen een praktische ontspullen lijst maken dat je helpt structuur te bouwen, zodat je niet telkens weer in dezelfde rommel-val trapt.

The things you own, end up owning you

Spulletjes voelen vaak als een gezellige deken, maar eigenlijk is het meer een stofdeken. Je huis reflecteert vaak hoe je je voelt. Buiten de deur (en via onze apparaten) worden we al overprikkeld en je huis hoort de plek te zijn waar je kunt ontspannen en weer op kan laden. (zonder stekker!)

Het is toch zonde als de spullen in je huis energie vreten? En dat doet me denken aan de quote uit de film Fight Club waarin Chuck Palahniuk (Brad Pitt) zegt: “The things you own, end up owning you”.  

Denk aan deze simpele vraag:

“Word ik blij van dit ding, óf houdt het me alleen maar bezig?”

Extreem ontspullen is een proces , geen klusje

Extreem ontspullen is niet iets wat je even tussendoor doet, het is een proces. Minder bezitten betekent ruimte maken voor hoe jij je leven nú wilt inrichten. Professional organizers hebben daar veel ervaring mee, en een fijne manier om te beginnen is werken per categorie. Verzamel bijvoorbeeld al je boeken, jassen of bakspullen bij elkaar, zodat je ziet hoeveel je echt hebt.

Twijfel? Gebruik een twijfeldoos. Stop items waar je niet zeker over bent in één doos (en ja: als die te vol raakt, gaat er iets mis). Sluit hem, zet er een datum op van twee maanden later en kijk dan opnieuw. Heb je iets niet gemist? Dan mag het weg.

Het Ruimtevol-effect

Je hoeft echt niet minimalistisch te leven met één bord en een plant, maar wel bewuster kiezen wat mag blijven, en liever nog: wat er niet meer binnenkomt. Vraag jezelf af wat je echt gebruikt, wat je blij maakt en wat past bij wie je nú bent, niet bij wie je vijf jaar geleden was of ooit dacht te worden.

Als je spullen verdwijnen, gebeurt er iets grappigs:
– je hoofd wordt rustiger
– je huis voelt lichter
– je hebt minder op te ruimen
– je vindt dingen sneller terug
– en je kan weer opladen thuis

Ik noem dat het ‘Ruimtevol-effect’.

Juist daarom is ontspullen, je huis opruimen, nu zo belangrijk: niet als hype, maar als een bewuste keuze om zelf te bepalen wat belangrijk is en ruimte en tijd over te houden voor wat er echt toe doet.